Mateus Belo

Autoridade Administrativa Atauro

Mateus Belo

Autoridade Administrativa Ataúro

Servi ho FUAN, Kaer Liman Hamutuk to'o Tutu SION

Mateus Belo | Presidente Autoridade Administrativa de Ataúro

ATAÚRO LINDOS (Limpo, Inovativo, Naturalidade, Desenvolvido, Organizado e Saúdavel). GARANTIA ZERO PLASTIKU IHA ATAÚRO. “Hatoman ba Merkadu/Loja uza bote n’udar Identidade Úniku Ataúro nian.

Hare Perfil

1. Jeografia


Ilha Ataúro divide iha suku lima, ho sira-nia uma kain respetivu: Bikeli no Beloi iha norte, Macadade (liuliu Anartutu) iha sudoeste, no Makili no Vila iha sudeste, ho Vila mak ho okupasaun ou hela-fatin ida ne’ebé mak boot liu. Iha mos povoasaun importante seluk inklui Pala, Uaroana, Arlo, Adara, no Berau. Estrada pavimentada(aspal) liga Vila ho Pala, enquanto uma kain seluk iha estrada la-aspál. Iha Ataúro iha mos pista de aterragem.

Foho Manucoco mak pontu ás liu iha ilha, ho nia ás 995 m de altitude.Estreitu ida nebe hafahe Ataúru husi Timor ne kuase ho klean rihun hat, enkuantu husi sorin seluk, ida nebe hafahe Ataúru husi Wetar ne raso ou ladun kleanliu. Geólogos husi Melbourne university, liu husi Departamentu Geologia, serbisu hamutuk ho diresaun Minarai no Rekursu enerjia Timor-Leste, ho politécnico ida iha Díli hala’o servisu hamutuk hodi kria mapa geolojia Ataúro nian, hanesan parte husi hadia infra-estrutura ilha nian, ne’ebé to’o agora sei la sufisiente.

Ataúro kiik no instavel, ho terenu kuak no sempre akontese inundasaun no falta bee moos, liuliu iha époka udan. Fonte bee moos iha distânsia 2 km husi norte Berau, ho rezervatoriu kiik besik Macadade no iha parte leste foho Manucoco nian. poçu bee moos costeira fornese bee moos oferese kualidade nebe ladiak ba populasaun sira iha area costeira.

Ferry liga Ataúro ho kapitál nasaun nian, Dili, semanalmente. Konexaun ne’e dura pelu menus oras 2. Ponte cáis localiza iha Beloi. Bele mos too iha Ataúro liu husi barku ou rô peska. Pista aviaun ou aeródromo ida mos lokaliza iha Vila Maumeta nian. Ikus-ikus nee, Ataúro mos sai hanesan destinasaun eko-turizmo ou turizmo ekolojia, ne’ebé halo koral kunhesidu tebes entre mergulhadores sira .

2. Toponímia


Naran orijen Ataúro mai ho versaun tolu mak hanesan:

a. Pulo Kambing ne’ebé Holandês sira deskobre ho signifikadu pulo/ pulau katak illa no kambing katak bibi. Olandês halo deskobrementu bainhira haree katak Illa Ataúro nakonu ho Animal hanesan Bibi, iha era okupasaun Olandês ba illa sira besik Timor;

b. tuir dialetu lokál no etimolojia, naran Ataúro mai husi substantivu Ata katak Atan no úru katak kakun ho signifikadu atan ne’ebé han iha kakun. Liafuan refere mosu iha tempu okupasaun colonial Portugues no impaktu hosi sivilizasaun ne’ebe atraza.

c. versaun ida ikus mak Hataur katak husi lisan asuwain husi Suku Maquili, iha lian portugues son H la eziste nune’e hodi pronunsia de’it Ataur. Atu Portugues sira bele le ho diak, aumenta tan (o) hodi bele fasilita pronúnsia ATAÚRO ne’ebe utiliza to’o ohin loron.

Mezmu ho versaun oi-oin, husi okupasaun Português, Indonézia to’o ukun-an naran Ataúro kontinua eziste.

3. Istória


Iha loron 11 fulan Agostu 1975, wainhira UDT organiza golpe iha tentativa atu hapara ou hamate popularidade husi Fretilin, governadór Portugés, Mário Lemos Pires, sai husi Díli no ba tiha Ataúro, iha nebe nia halo tentativa atu halo aranjus ba grupo rua ne atu estabelese akordu. Fretilin ejiji husi nia atu fila no restaura fila fali prosesu deskolonizasaun, maibe nia insiste katak nia hein hela instrusaun husi governo Lisboeta, neebe laiha interese barak kona-ba asuntu ne.

Eventualmente, caos ka konfusan ne lori Indonésia halo okupasaun mai Timor. Depois de dékadas de luta, iha 20 de maiu de 2002, Ataúru sai hanesan parte husi Timor-Leste independente.

4. Klima


Em termos de klima, husi maiu to julho, pelo menos udan dala 2 semana ida, enkuantu husi novembru to janeiru, udan monu alternadamente. Husi agostu to outubru, klima manas no maran e laiha udan. Temperatura klima varia entre 24.6°C too 29.8°C, ho temperatura ás liu bele too 29°C

5. Pontu Interese


Pontu interese iha munisípiu Ataúro mak: fábrika Boneka Atauro, bibi Adara, bibi Akrema no seluk tan.

  1. Serviço de Registos, Notariado e Serviços Cadastrais

    Decreto-Lei N.º 82 /2023 de 23 de Novembro Autoridade Administrativa de Ataúro Artigo 4.º Missão e atribuições 12. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  2. Serviço de Ação Social, Proteção Civil e Gestão de Desastres Naturais

    DECRETO-LEI N.º 82 /2023 de 23 de Novembro AUTORIDADE ADMINISTRATIVA DE ATAÚRO Artigo 4.º Missão e atribuições 9. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  3. Serviço de Obras Públicas, Transportes, Água, Saneamento e Ambiente

    DECRETO-LEI N.º 82 /2023 de 23 de Novembro AUTORIDADE ADMINISTRATIVA DE ATAÚRO Artigo 4.º Missão e atribuições 5. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  4. Serviço de Gestão de Mercados e Turismo

    DECRETO-LEI N.º 82 /2023 de 23 de Novembro AUTORIDADE ADMINISTRATIVA DE ATAÚRO Artigo 4.º Missão e atribuições 8. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  5. Serviço de Saúde

    DECRETO-LEI N.º 82 /2023 de 23 de Novembro AUTORIDADE ADMINISTRATIVA DE ATAÚRO Artigo 4.º Missão e atribuições 3. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  6. Serviço de Educação

    Decreto-Lei N.º 82 /2023 de 23 de Novembro Autoridade Administrativa de Ataúro Artigo 4.º Missão e atribuições São atribuições da Autoridade Administrativa de Ataúro,

  7. Serviço de Apoio às Organizações Não Governamentais e às Organizações Comunitárias

    DECRETO-LEI N.º 82 /2023 de 23 de Novembro AUTORIDADE ADMINISTRATIVA DE ATAÚRO Artigo 4.º Missão e atribuições 13. São atribuições da Autoridade Administrativa de

  8. Agência de Planeamento

    Diploma Ministerial N.º 42 /2024 de 5 de Junho Regulamento de organização e funcionamento da Autoridade Administrativa de Ataúro Agência de Planeamento Artigo 16.º

  9. Serviço de Aprovisionamento

    Diploma Ministerial N.º 42 /2024 de 5 de Junho Regulamento de organização e funcionamento da Autoridade Administrativa de Ataúro Serviço de Aprovisionamento Artigo 13.º

  10. Serviço de Finanças, Património e Logística

    Naran Diresaun Serviço de Finanças, Património e Logística Naran Xefia ba kada diresaun Tomas de Araujo N.ºTelemóvel 78163001 Email D/A Lokalizasaun eskritóriu Postu Suku

  11. Serviço de Administração e Recursos Humanos

    Diploma Ministerial N.º 42 /2024 de 5 de Junho Regulamento de organização e funcionamento da Autoridade Administrativa de Ataúro Serviço de Administração e Recursos

Planu annual

Tinan Total proposta orsamentu Anexu
2026 $ 2,713,532.00 Deskarrega
2025 $ 2,550,389.00 Deskarrega

Orsamentu Anual Alokadu

Tinan Orsamentu Alokadu
2025 $ 2,550,389.00
2026 $ 2,713,532.00
Membrus

Kunhese membru konselhu munisipal

Mateus Belo
Presidente Autoriedade Administrativa de Atauro
  • 77287641
  • mbelo@atauro.gov.tl
Victoria da Costa Gomes
Sekretaria Administrasaun no Finansas
  • 77375707
  • gomesvictoria317@gmail.com
Vicente Sanches Soares
Sekretariu Planeamentu Investimentu Dezenvolvimentu Integradu
  • 78859888
  • vicentes350@gmail.com
Eliasefa Barreto
Sekretaria Asuntu Sosial no Organizasaun Komunitaria
  • 78050823
  • evaliabarreto1@gmail.com
Adão da Costa Nunes
Chefe do Suco Beloi
  • 78433010
  • N/A
Daniel Martins
Chefe do Suco Biqueli
  • 75113872
  • N/A
Jeremias Alves
Chefe do Suco Macadade
  • 75593810
  • N/A
Julio Aço Gomes
Chefe do Suco Maquili
  • 76557305
  • N/A
Jessé L. N. Mouzinho
Chefe do Suco Vila Maumeta
  • 75910788
  • N/A

© 2026 Autoridade Administrativa Ataúro